Kilkudziesięcioletnia góra lodowa znana jako A-23A szybko rozpada się na południowym Atlantyku, a zdjęcia satelitarne pokazują zaskakującą przemianę, gdy woda z topniejącego lodu zmienia lód w żywy, seledynowy kolor. Jak zarejestrowało Obserwatorium Ziemi NASA, kolosalny odłamek lodu, który odłamał się od Platformy Filchnera na Antarktydzie w 1986 roku, wykazuje obecnie wyraźne oznaki końcowych etapów zniszczenia.
Długowieczny olbrzym
Górę lodową A-23A uważa się za górę lodową tabelaryczną — masywną, płaską formację, która oderwała się od lodu Antarktyki w tym samym roku, co katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu i tragedia promu kosmicznego Challenger. Jej długowieczność i ogromne rozmiary sprawiły, że jest to jedna z najdokładniej monitorowanych gór lodowych w historii, dostarczająca naukowcom danych obserwacyjnych od dziesięcioleci.
Jasnoniebieskie smugi widoczne na najnowszych zdjęciach to stawy ze stopionego materiału: kałuże ciekłej wody, które gromadzą się na powierzchni góry lodowej podczas cieplejszych południowych lat. Stawy te osłabiają strukturę lodu i sprzyjają jego rozkładowi. Zdjęcia zostały wykonane przez należącego do NASA satelitę Terra 26 grudnia 2025 r. i zostały szczegółowo udokumentowane przez astronautę na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej za pomocą aparatu Nikon Z9.
Lokalizacja i bieżący ruch
Od początku stycznia 2026 r. A-23A dryfuje po południowym Atlantyku pomiędzy wschodnim krańcem Ameryki Południowej a wyspą Georgia Południowa. Obecne położenie góry lodowej czyni ją kluczowym celem monitorowania, ponieważ jej ewentualne zniszczenie będzie miało konsekwencje dla prądów oceanicznych i ekosystemów morskich.
Dlaczego to ma znaczenie: dynamika góry lodowej i zmiany klimatyczne
Szybkie topnienie A-23A zapewnia rzeczywiste laboratorium do badania rozkładu dużych formacji lodowych. W miarę gromadzenia się wody roztopowej i rozprzestrzeniania się pęknięć ciężar góry lodowej zmienia się, przyspieszając jej rozpad. Proces ten nie dotyczy tylko jednej góry lodowej; świadczy to o szerszej tendencji.
Rozpad ogromnej góry lodowej, takiej jak A-23A, powoduje wprowadzenie znacznych ilości świeżej wody do oceanu, potencjalnie zmieniając lokalne prądy i prądy upwellingowe. Może to stymulować rozwój fitoplanktonu, wpływając na morską sieć pokarmową.
Chociaż góry lodowe w naturalny sposób ocielają się z szelfów lodowych, przyspieszenie tego procesu spowodowane zmianami klimatycznymi sprawia, że szczegółowe monitorowanie ma kluczowe znaczenie. Obserwacje satelitarne pozwalają naukowcom udoskonalić wzorce zachowania pokrywy lodowej i zrozumieć szersze implikacje dla poziomu mórz i ekosystemów oceanicznych.
Zniszczenie A-23A stanowi wyraźne przypomnienie o globalnych zmianach klimatycznych i znaczeniu ciągłego monitorowania. Dane zebrane podczas tego wydarzenia poprawią przewidywania dotyczące stabilności pokrywy lodowej, co będzie niezbędne do zrozumienia przyszłych zmian środowiskowych i przystosowania się do nich.
