Wolfgang Pauli był nie tylko fizykiem. Był surowym krytykiem, który nie pozwolił, aby mechanika kwantowa popadła w nonsens. Urodził się w Wiedniu w 1900 r., a zmarł w Zurychu w 1958 r. W tym czasie otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 1945 r. Jego odkrycie nie było nową cząstką ani nowym teleskopem. Taka była zasada. Prosty. Dwa elektrony nie mogą znajdować się jednocześnie w tym samym stanie kwantowym.

Ta Zasada Pauliego zmieniła wszystko. Wyjaśnił, dlaczego materia ma strukturę. Dlaczego atomy się nie zapadają? Dlaczego nie możesz przechodzić przez ściany?

Pauli miał bystry umysł. Nawet niebezpieczne. Pisał znakomite recenzje na temat fizyki, które stały się klasyką. Ale jego prawdziwa siła tkwiła w interakcjach z innymi. Jego listy stały się legendarne. Jego krytyka wywołała strach. Koledzy nazywali go „sumieniem fizyki”. Jeśli teoria była niechlujna, Pauli mógł ją zniszczyć jednym zdaniem.

Wychowywanie krytyka

Wiedeń na początku XX wieku był eksplozją intelektualną. Pauli dorastał w tym świecie. Jego ojcem chrzestnym był Ernst Mach, fizyk-filozof. Mach nauczył go nie ufać metafizyce. Pauli nazwał to „chrztem antymetafizycznym”. Chciał faktów. Żadnych fantazji.

Był cudownym dzieckiem. Jeszcze w szkole samodzielnie studiował teorię względności. W wieku 18 lat opublikował swoją pierwszą pracę na ten temat. Wstąpił na uniwersytet w Monachium. Studiował u Arnolda Sommerfelda. Sommerfeld wykładał teorię kwantową Bohra-Sommerfelda. To były nowatorskie pomysły.

Pauli się wyróżniał. Nie tylko swoim intelektem. Z twoją postawą. Był rygorystyczny. Był zabawny. Często był niegrzeczny.

W 1921 roku napisał recenzję teorii względności dla Encyklopedii nauk matematycznych. Był genialny. Albert Einstein pochwalił jego pracę. Dzięki temu Pauli stał się sławny jeszcze przed ukończeniem 21 lat.

W tym samym roku uzyskał stopień doktora. Pracował jako asystent Maxa Borna w Getyndze. Następnie przeniósł się do Wilhelma Lenza w Hamburgu. W 1922 roku wziął roczną przerwę, aby odwiedzić Nielsa Bohra w Kopenhadze. To był punkt zwrotny. Instytut Bohra był ośrodkiem nowej fizyki. Pauli chłonął wszystko, co nowe. W 1924 powrócił do Hamburga, aby dokończyć habilitację. Był to stopień doktora habilitowanego wymagany do zajmowania stanowisk profesorskich w Europie.

Narodziny mechaniki kwantowej

W 1924 Pauli wrócił do Hamburga. Był wykładowcą. Był także w centrum rewolucji kwantowej.

Teoria widm atomowych była chaotyczna. To nie miało żadnego sensu. Pauli poprawił ją. Wprowadził nową liczbę kwantową. Nie odnosiło się to do pozycji ani pędu. To było abstrakcyjne. Odmówił reprezentowania go. Nazwał to „dwuznacznością, której nie da się opisać klasycznie”.

Dziś nazywamy to spin.

Logika Pauliego była nienaganna. Jeżeli elektron miałby zająć ten nowy stan, żaden inny elektron nie byłby w stanie tego zrobić. To była zasada wykluczenia Pauliego. Stało się podstawą statystyk Fermiego-Diraca. Wyjaśnił chemię kwantową. Wyjaśnił właściwości ciał stałych.

Sam Pauli nie był dobry w znajdowaniu różnych rzeczy. Pomógł innym je znaleźć. Wniósł krytyczny wkład. Kwestionował założenia. Domagał się jasności.

Odegrał także kluczową rolę w interpretacji szkoły kopenhaskiej. Pogląd ten utrzymywał, że przyczynowość jest martwa. Pojęcia fizyczne muszą ograniczać się do obserwacji. Przyczyniła się do tego dokonana przez Pauliego analiza podstaw filozoficznych.

Później odrzucił pozytywizm. Ale jego wczesne prace ugruntowały nową mechanikę.

Szwajcarskie lata i osobiste dramaty

W 1928 roku Pauli otrzymał stanowisko profesora na ETH Zurich (Politechnika Federalna w Zurychu). Pozostał tam do końca życia. Razem z Gregorem Wenzelem stworzył „szkołę” fizyki teoretycznej. To zadziałało. Przyciągnęła najlepsze umysły.

Ale jego życie osobiste było burzliwe. Jego matka popełniła samobójstwo w 1927 r. Jego małżeństwo z tancerką Käthe Depner zakończyło się w 1930 r. Wydarzenia te popchnęły go w stronę psychoanalizy.

Polecił to Carl Jung, szwajcarski psycholog. Pauli rozpoczął terapię. To nie było tylko leczenie. Stało się to zainteresowaniem filozoficznym. Studiował idee Junga. Studiował, w jaki sposób psychologia i fizyka przecinają się. To odciągnęło go od ścisłego pozytywizmu.

W 1934 roku przerwał terapię osobistą u Junga. W tym samym roku poślubił Franciszkę Bertram. Ale korespondencja z Jungiem trwała nadal. Pisali o fizyce i psychologii. Listy te są nadal badane.

Neutrina i twierdzenie o związku spinu ze statystyką

W 1930 roku Pauli stanął w obliczu kryzysu. Rozpad beta jądra wydawał się naruszać prawo zachowania energii. Energia znikała. Pauli nie zgodził się na to.

Postawił hipotezę rozwiązania. Zaproponował istnienie cząstek obojętnych. Cząstki, które oddziałują bardzo słabo. Zabrali brakującą energię. Później nazwano je neutrinami.

Dowód eksperymentalny pojawił się dopiero w 1956 roku. Pauli musiał czekać 26 lat, aż to zostało potwierdzone. Okazało się, że miał rację.

Jego praca nad symetriami w kwantowej teorii pola doprowadziła do innego ważnego wyniku. W 1940 roku sformułował twierdzenie o związku spinu ze statystyką. Powiązała spin cząstki z jej właściwościami statystycznymi.

To twierdzenie jest fundamentalne. Oddziela fermiony i bozony. Wyjaśnia budowę układu okresowego. Leży u podstaw całej chemii.

Wpływ Pauliego polegał nie tylko na jego równaniach. To było zgodne z jego standardami. Domagał się precyzji. Nienawidził niejasnego rozumowania. Zmusił naukę do rozwoju.

Jego korespondencja z Jungiem pozostaje dokumentem unikalnym. Dwa genialne umysły badają granice wiedzy. Jeden z fizyki. Jeden z psychologii. Obydwoje szukają porządku w chaosie.

Pauli zmarł w Zurychu. Ale jego zasady nadal obowiązują. Elektrony przestrzegają zasady wykluczenia. Atomy pozostają stabilne. Materia istnieje taką, jaką ją znamy.

Dzięki niemu wszechświat jest spokojniejszy. Bardziej zorganizowane. Dokładniejsze.

Długa droga do domu

Wyjazd Pauliego z Europy nie był jedynie krokiem w karierze. To był samolot. Zagrożenie nazistowskie było ogromne, a ponieważ jego dziadkowie byli pochodzenia żydowskiego, niebezpieczeństwo miało charakter egzystencjalny. W 1940 był profesorem wizytującym w Institute for Advanced Study w Princeton w stanie New Jersey. Wojna nasiliła się. Trzymał się z daleka od linii frontu, aby studiować teorię mezonów, ale niezbyt daleko od niebezpieczeństw, przed którymi uciekał.

W 1946 roku otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Ale na tym nie poprzestał. W tym samym roku ponownie przepłynął Ocean Atlantycki. Po pierwsze, ostatecznie otrzymał w 1945 roku Nagrodę Nobla, której nie przyznano mu w czasie wojny. Następnie wrócił na Politechnikę Federalną w Zurychu (ETH Zurich). Wrócił na swoje dawne stanowisko. Nie ukończył jeszcze pracy z fizyki.

Po powrocie do Szwajcarii poświęcił się badaniom nad renormalizacją w elektrodynamice kwantowej. Pracował ze swoimi uczniami. Rozwiązał problem symetrii CPT (ładunek, parzystość, czas) w kwantowej teorii pola. Matematyka była intensywna. Stawka stała się jeszcze wyższa. W 1949 roku otrzymał obywatelstwo szwajcarskie. Dwa domy. Należały do ​​niego.

Spotkanie duszy z materią

W późniejszych latach Pauli przeżył przemianę. Fizyka pozostała. Ale głos filozofii stał się głośniejszy. Podróżował. Pisał listy. Korespondencja z Einsteinem i Bohrem była kontynuacją dialogu, który trwał dziesięciolecia. To nie była tylko rozmowa. To był intelektualny pojedynek.

Potem pojawił się Carl Jung.

Relacja Pauliego z Jungiem była bardzo bliska. Wymienili setki listów. Wydali razem. Pauli szukał czegoś, czego równanie nie może w pełni uchwycić. Chciał zrozumieć relację pomiędzy tym, co „fizyczne” (natura), a tym, co „psychiczne” (duch). Dla nich nie byli rozdzieleni. Stanowiły one uzupełniające się aspekty tej samej rzeczywistości.

„Fizyk bada nie tylko świat. Bada swój własny umysł, który jest odbiciem tego świata.”

To nie jest mistycyzm. Jest to rygorystyczna próba wypełnienia luki między obiektywnymi danymi a subiektywnym doświadczeniem. Pauli uważał, że aby zrozumieć atom, trzeba zrozumieć obserwatora. Korespondencja z Jungiem pozostaje jednym z najbardziej fascynujących archiwów w historii nauki. Pokazuje człowieka, który nie chciał brać pod uwagę tylko połowy rzeczywistości. Zostawił wojnę za sobą. Znalazł nową wojnę. Miała charakter wewnętrzny.