Alle systemen gaan. Dat is de mantra. Maar in de ruimte falen systemen.
PBS heeft zojuist de tweede aflevering van de miniserie Once Upon a Time in Space uitgebracht. Met de titel ‘The Russian Thing’ duikt het in de schrijnende bijna-rampen aan boord van het ruimtestation Mir. In het bijzonder de Mir-botsingscrisis van 1997. We gingen zitten met Michael Foale. Hij was daar. Hij is een Brits-Amerikaanse astronaut die zes missies heeft gevlogen voordat hij in 2013 met pensioen ging.
Hij herinnert zich de dag levendig. 25 mei 1995. Wacht. Nr. 25 mei 1997.
Waarom de Mir-botsing plaatsvond: geld besparen op de radar
Het incident begon met een handmatige aanmeermanoeuvre. Het moest routine zijn. Dat was het niet. Een onbemand Progress-vrachtschip raakte Mir. Het scheurde een gat in de Spektr-module.
Foale legt de oorzaak eenvoudig uit. Hebzucht. Of beter gezegd: bezuinigingen.
“De hoofdoorzaak van het ongeval was proberen geld te besparen.”
Russische managers weigerden Oekraïne 2 miljoen dollar te betalen voor een radarsysteem. De radar is gebouwd in Oekraïne. Het zou cruciale gegevens hebben opgeleverd. In plaats daarvan besloot Energia Corporation een test uit te voeren. Ze wilden dat een kosmonaut handmatig vanaf een enorme afstand zou aanmeren. Zes kilometer verder.
Dit is absurd. Niemand meert handmatig aan vanuit dat bereik zonder radar. Ze gebruikten een Progress-voertuig dat al gevuld was met afval. Het stond hoe dan ook op de agenda voor de-orbit. Een proefrit voordat het in de Stille Oceaan afbrandde.
Het ging mis.
Kosmonaut Vasily Tsibliev kon de snelheid niet beoordelen. Hij kon de afstand niet in realtime nauwkeurig vaststellen. Zonder afstand kun je geen snelheid berekenen. De Progress kwam te warm binnen. Tsibliev had maar één boegschroef om de aanval tegen te houden. Hij kon de snelheid niet doven.
Het schip stuiterde van Mir. Het verfrommelde een deel van de Spektr-module. Het verbogen een zonnepaneel. Het gewricht barstte. Er begon lucht te ontsnappen.
Hoe astronauten de decompressie in Mir stopten
Het tafereel binnen was chaos. Hollywood zou het niet zo strak durven schrijven.
Foale, Tsibliev en kosmonaut Alexander ‘Sasha’ Lazutkin hadden 23 minuten zuurstof. Dat is alles. Ze moesten het lek dichten en voorkomen dat het station uit de hand zou lopen.
Ze zijn erin geslaagd.
Er was een interne ruimtewandeling voor nodig. Ze moesten de drukloze Spektr-module opnieuw betreden om de kabels opnieuw aan te sluiten. Sasha en Foale hadden ze eerder losgekoppeld om de rest van het station te redden. Nu moesten ze weer naar binnen.
Er was een complicatie.
Tsibliev was gestresseerd. Hij was niet geslaagd voor de medische test vóór de interne EVA. Ze hebben hem aangesloten op een hartmonitor. Hij was weg.
Valery Ryumin komt binnen. Hij was het hoofd van het programma. Hij belde Foale.
‘Michael,’ zei Ryumin. ‘Zou jij bereid zijn naar binnen te gaan in plaats van Vasily?’
Foale kende de gevolgen. Tsibliev voelde zich verantwoordelijk voor de botsing. Hij nam de schuld op zijn schouders. Het was oneerlijk, zegt Foale, maar het gebeurde. Foale vragen om tussenbeide te komen zou vernederend zijn geweest voor Tsibliev. Het creëerde een kloof. Een enorme.
Foale ging naar binnen. Ze hebben het gerepareerd.
Wat er gebeurde na de ruimtestationcrisis van 1997
Foale ging in 2013 met pensioen bij NASA. Zijn carrière besloeg 30 jaar. Zes shuttle-missies. Hij mist het.
Maar met pensioen gaan is anders.
Hij kon de jaloezie niet aan. Jongere astronauten hadden slechts één of twee keer gevlogen. Hij had er zes gevlogen. Hij voelde zich klaar. Hij droomde ervan gids te worden op commerciële vluchten, zoals Peggy Whitson of Michael Lopez-Allegria deden tijdens Axiom-missies.
Nu woont hij in Texas. Tussen bergen.
Ook hier blinkt hij uit. Niet in een ruimtepak. Maar het is dichtbij genoeg. Hij fietst. Hij kijkt naar de sterren.
Hij is nu 69 jaar oud.
Was hij optimistisch over internationale samenwerking? Naïef, ja. Terugkijkend op Once Upon a Time in Space lijkt het hem een sprookje.
De radar kostte $ 2 miljoen. Het station overleefde. De bemanning overleefde.
Maar de kosten van het bezuinigen blijven hoog.
Leren we van deze close calls? Of blijven we gewoon de grenzen verleggen tot er iets kapot gaat?
